Prawo Spadkowe

Spadkowe pułapki

Szczegóły

Artykuł opracowany przez: Kancelaria Radcy Prawnego Ewa Jagodzińska-Antczak we Wrocławiu


Prawo spadkowe kryje w sobie wiele pułapek, których istnienia nie jesteśmy często świadomi. Ta nieświadomość jest z kolei niejednokrotnie źródłem problemów możliwych do uniknięcia, gdy się wie, dokąd pójść i jakich formalności dopełnić, kiedy umiera bliska nam osoba. Oto kilka przykładowych „spadkowych pułapek”, nieznajomość których może nas czasami słono kosztować:

Dziedziczysz nie tylko przysługujące zmarłemu prawa, ale i jego długi

Czy wiesz, czym jest spadek? Choć sprawa na pozór wydaje się oczywista, to nasze wyobrażenia w tym zakresie często są dalekie od rzeczywistości. Spadek to bowiem w naszym odczuciu nic innego, jak tylko majątek pozostawiony nam przez bliską osobę.
Możemy więc dostać w spadku samochód, mieszkanie, kosztowności, gotówkę, ewentualnie – w najgorszym wypadku - mające niewielką wartość rynkową przedmioty codziennego użytku pozostawione przez zmarłego. Nic bardziej mylnego.

Musisz zdawać sobie sprawę z tego, że spadek to nie tylko przysługujące zmarłemu za życia prawa majątkowe, np. prawo własności nieruchomości, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, majątkowe prawa autorskie, czy udział w spółce z o.o., lecz także długi zmarłego, np. niespłacona przez niego pożyczka.

Poza tym do spadku należą też określone obowiązki majątkowe związane z samym dziedziczeniem, np. koszty pogrzebu spadkodawcy, koszty postępowania spadkowego, czy zaspokojenie roszczeń o zachowek. Dlatego nie powinieneś być zdziwiony, gdy któregoś dnia w Twojej skrzynce pocztowej znajdziesz skierowane właśnie do Ciebie wezwanie do zapłaty zaciągniętej przez spadkodawcę pożyczki, zaległego czynszu, czy nieopłaconych rachunków za telefon. Gdy więc umiera bliska Ci osoba zachowaj czujność, sprawdź dokładnie zalegającą w szufladzie dokumentację, a w razie zaistnienia wątpliwości upewnij się u znanych Ci potencjalnych wierzycieli, że zmarły nie pozostawił zadłużenia.

Brak oświadczenia spadkowego oznacza, że spadek przyjmujesz

Jeśli w testamencie właśnie Tobie spadkodawca przekazał swój majątek, bądź na Ciebie jako na spadkobiercę ustawowego wskazują przepisy kodeksu cywilnego i w wyznaczonym Ci przez ustawodawcę terminie (6 miesięcy liczone zwykle, choć nie zawsze, od daty, gdy dowiedziałeś się o śmierci spadkodawcy) nie złożyłeś oświadczenia, że spadek odrzucasz, to w sposób definitywny można uznać Cię za spadkobiercę zmarłego. Zgodnie bowiem z kodeksem cywilnym brak oświadczenia spadkobiercy w przepisanym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku i to co do zasady z przyjęciem prostym (a zatem bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe).

Za długi spadkowe odpowiadasz także wtedy, gdy w skład spadku nie wchodzą żadne wartości majątkowe

Jeśli przyjąłeś spadek wprost dla Twej odpowiedzialności wobec wierzycieli spadkowych nie ma znaczenia okoliczność, że Twój spadkodawca nie pozostawił Ci nic oprócz długów. Odpowiadasz za te długi w pełnej wysokości, bez jakichkolwiek ograniczeń. Nie chcąc dopuścić do takiej sytuacji złóż więc w przepisanym przez ustawodawcę terminie oświadczenie bądź o odrzuceniu spadku bądź przynajmniej jego przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.

Brak postanowienia stwierdzającego nabycie spadku nie musi oznaczać, iż wierzyciel spadkowy przegra w sądzie sprawę o zapłatę

Wbrew temu, co zwykło się sądzić, do tego, by wierzyciel odniósł sukces w wytoczonym przeciwko spadkobiercy procesie, nie jest bezwzględnie konieczne istnienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Praktyka orzecznicza polskich sądów jest w tym zakresie niejednolita i dziś już nie dziwią wyroki zasądzające roszczenie pomimo braku postanowienia spadkowego bądź aktu poświadczenia dziedziczenia.

Wśród polskich sądów są bowiem takie, które stoją na stanowisku, iż okoliczność spadkobrania może być wykazana przez wierzyciela nie tylko postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (aktem poświadczenia dziedziczenia), ale przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych, przede wszystkim aktów stanu cywilnego (akt urodzenia, akt małżeństwa).

Powyżej wskazano tylko na wybrane kwestie z zakresu prawa spadkowego, których nieznajomość skutkować może dla spadkobiercy daleko idącymi niekorzystnymi konsekwencjami. Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe jest sytuacją dość częstą, a skierowane przeciwko nim procesy o zapłatę nie należą do rzadkości. Zwłaszcza podmioty specjalizujące się w świadczeniu usług o charakterze masowym (np. banki, instytucje parabankowe) dysponują zorganizowanymi zespołami specjalistów, dzięki którym bez trudu potrafią ustalić i dotrzeć do następców prawnych swych dłużników. Gdy weźmie się jeszcze pod uwagę dość liberalną linię orzeczniczą części sądów pozwalającą wierzycielom na dochodzenie swych należności pomimo braku postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, czy też aktu poświadczenia dziedziczenia, stwierdzić należy, iż - zwłaszcza w przypadku spadków „niepewnych”- warto udać się do profesjonalisty i zasięgnąć fachowej porady, która pozwoli na podjęcie optymalnej decyzji i należyte zabezpieczenie majątkowych interesów spadkobiercy.

Kancelaria Radcy Prawnego Ewy Jagodzińskiej-Antczak daje swym klientom możliwość skorzystania z doradztwa prawnego oraz poprowadzenia w imieniu klienta spraw z zakresu prawa spadkowego. Zachęcam zatem do skorzystania z usług Kancelarii - kontakt pod numerem telefonu 606949430, za pośrednictwem maila bądź formularza kontaktowego.

radca prawny Ewa Jagodzińska-Antczak
   
© Kancelaria Radcy Prawnego Ewa Jagodzińska-Antczak