Kancelaria Radcy Prawnego Ewa Jagodzińska-Antczak we Wrocławiu

x

Alimenty

Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, że obowiązek alimentacyjny, czyli obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej (dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki itp.) oraz rodzeństwo.

Przede wszystkim rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Trzeba jednak pamiętać, że osiągnięcie przez dziecko pełnoletności nie jest równoznaczne z uzyskaniem przez nie możliwości samodzielnego utrzymania się. Jeśli zatem pełnoletnie dziecko kontynuuje naukę w szkole średniej, a potem na studiach, to rodzic jest zobowiązany do jego alimentacji.

Poza powyższym wypadkiem (dziecko niemające zdolności samodzielnego utrzymania się) uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten z krewnych w linii prostej bądź rodzeństwa, kto znajduje się w niedostatku, czyli nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb.

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (a nie od faktycznie osiąganych przez zobowiązanego zarobków).

Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Jeśli jedno z małżonków nie realizuje powyższego obowiązku, samowolnie zrzucając cały ciężar utrzymania rodziny na barki drugiego małżonka, istnieje możliwość wystąpienia do sądu z powództwem o przyczynianie się przez małżonka do zaspokajania potrzeb rodziny.

Trzeba również pamiętać, że przepisy przewidują możliwość wystąpienia z roszczeniem alimentacyjnym przeciwko byłemu małżonkowi. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Ponadto jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

W razie zmiany stosunków (np. w przypadku wzrostu wydatków na dziecko, polepszenia się sytuacji finansowej osoby zobowiązanej do alimentacji, uzyskania przez dziecko możliwości samodzielnego utrzymania się) można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Na skutek takiego żądania dotychczasowa wysokość alimentów może ulec zwiększeniu, zmniejszeniu albo sąd może orzec, że obowiązek alimentacyjny wygasł.