Kancelaria Radcy Prawnego Ewa Jagodzińska-Antczak we Wrocławiu

Porozumienie rodzicielskie w sprawie o rozwód

Gdy rozstający się małżonkowie mają wspólne małoletnie dziecko sąd w wyroku orzekającym rozwód ma obowiązek rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem i kontaktach rodziców z nim, a także orzec, w jakiej wysokości każdy z małżonków będzie obowiązany do ponoszenia kosztów jego utrzymania i wychowania, czyli o alimentach. Małżonkowie nie są jednak „skazani” na arbitralną decyzję sądu w tych kwestiach, ale mogą wziąć sprawy w swoje ręce i przygotować pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.
 

Czy sąd ma obowiązek uwzględnić porozumienie rodzicielskie?

 

Z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że sąd uwzględnia porozumienie rodzicielskie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

 

Co oznacza pojęcie „dobro dziecka”?

 

Dobro dziecka stanowi podstawową, nadrzędną zasadę polskiego prawa rodzinnego, jednak próżno szukać w przepisach jego definicji. Należy je rozumieć jako nakaz działania w najlepiej pojętym interesie dziecka – interes dziecka ma charakter nadrzędny wobec interesu rodziców. W praktyce oznacza to obowiązek zapewnienia dziecku optymalnych warunków rozwoju fizycznego, psychicznego, emocjonalnego i społecznego. Obejmuje zaspokojenie zarówno potrzeb materialnych dziecka, jak i jego potrzeb emocjonalnych oraz utrzymywanie więzi z obojgiem rodziców. Tworząc pisemne porozumienie o opiece nad dzieckiem po rozwodzie rodzice muszą zatem mieć na uwadze przede wszystkim interes dziecka, tj. jego potrzeby i możliwości, a nie swój interes osobisty, czy własną wygodę.

 

Co powinno zawierać porozumienie rodzicielskie?

 

Porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie może mieć charakter bardziej ogólny regulując podstawowe zasady opieki nad dzieckiem po rozwodzie, a tym samym tworząc jedynie ramy współpracy rodziców w sprawach dotyczących dziecka. Może jednak przybrać formę szczegółowych uzgodnień rodziców w tym zakresie, regulując np. także takie kwestie, jak zawożenie dziecka do szkoły i na zajęcia dodatkowe, opiekę nad dzieckiem w czasie choroby, czy udział w wywiadówkach szkolnych. To rodzice decydują, jaką formę nadać swemu porozumieniu. Jeśli relacje między małżonkami są względnie dobre, a ryzyko sytuacji konfliktowych w przyszłości niewielkie to do zgodnej współpracy może wystarczyć porozumienie bardzo ogólne. Im ryzyko sytuacji konfliktowych większe tym bardziej warto, żeby porozumienie było bardziej szczegółowe.

 

Jakich kwestii może dotyczyć porozumienie rodzicielskie?

 

Choć z przepisów wynika, że sąd uwzględnia zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie rodziców dotyczące dwóch kwestii – sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem oraz utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie to jednak w praktyce takie porozumienia obejmują najczęściej także uzgodnienia w przedmiocie alimentów na dziecko, tj. w jaki sposób rodzice będą dzielić się kosztami utrzymania i wychowania dziecka.

 

Czy porozumienie rodzicielskie musi mieć jakąś szczególną formę?

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga, aby porozumienie rodzicielskie było zawarte w formie pisemnej. Nie trzeba w tym celu udawać się do notariusza. Wystarczy sporządzić dokument na papierze i opatrzyć go własnoręcznymi podpisami. Porozumienie to może być samodzielnym dokumentem, ale może też stanowić część szerszego porozumienia obejmującego także uzgodnione przez małżonków zasady, na jakich chcą się rozstać (np. rezygnacja z orzekania przez sąd, który z małżonków jest winny rozpadu małżeństwa) oraz zasady podziału ich majątku wspólnego.

 

Czy porozumienie rodzicielskie jest obowiązkowe?

 

Nie, ale warto je zawrzeć. Jest to ważny element gromadzonego przez sąd materiału procesowego. Jeśli zostało zawarte to często ma decydujący wpływ na treść wyroku. Brak pisemnego porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie skutkuje koniecznością prowadzenia przez sąd bardziej rozbudowanego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, który z rodziców daje lepszą rękojmię należytego wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, a przez to z którym z rodziców dziecko winno zamieszkać po rozwodzie, optymalnego zakresu kontaktów drugiego rodzica z dzieckiem, wysokości alimentów na dziecko. Przeważnie rodzi to potrzebę wysłuchania dziecka przez sąd, a nawet skierowania rodziców i dziecka na badanie przez zespół specjalistów sądowych (zwykle psychologowie) w celu wydania przez nich opinii w kwestiach dotyczących władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem. Żeby orzec o alimentach sąd musi zbadać dogłębnie sytuację zawodową, majątkową i finansową każdego z rodziców.

 

Czy porozumienie rodzicielskie mogą zawrzeć rodzice niebędący małżonkami?

 

Nie ma przeszkód, aby porozumienie o opiece nad dzieckiem zawarli rozstający się rodzice, którzy nie są małżonkami, lecz pozostawali w związku nieformalnym, a po rozstaniu pragną na drodze sądowej uregulować kwestie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, kontaktów z nim, a także alimentów na nie.

 

Kancelaria Radcy Prawnego Ewy Jagodzińskiej-Antczak z Wrocławia wspiera swoich Klientów w procesie przygotowywania projektów porozumień rodzicielskich dostosowując ich formę i treść do indywidualnych potrzeb Klienta w konkretnej sprawie. Zapraszam do kontaktu:

• pod numerem telefonu: 606 949 430,
• mailowo: radca@kancelaria-antczak.pl,
• za pośrednictwem formularza kontaktowego: https://www.kancelaria-antczak.pl/kontakt/.

 

Powyższy artykuł ma na celu jedynie przybliżenie czytelnikom omawianego zagadnienia. Nie należy traktować go jako porady prawnej w konkretnej sprawie. W celu uzyskania pomocy prawnej zapraszam do kontaktu. 

 
Sprawdź również: